Adrián Nardelli bilan intervyu: skalping treyderini nazoratda ushlab turuvchi qarorlar

Zarar bilan yakunlangan savdodan keyin Adrián Nardelli ekranlarini yopadi va ish xonasidan chiqib ketadi. U zararni qoplash uchun ish stolida qolish qasos savdolariga olib kelishini anglab yetgan; bu esa bozorga qachon kirish va qachon chetga chiqishni yillar davomida hal qilib kelgan tajribasi asosida shakllangan amaliy qoidadir.

Xo‘sh, Adrián Naedelli kim? Adrián — Exness Team Pro treyderi, skalping bilan shug‘ullanuvchi va ustoz bo‘lib, hamjamiyati bilan birga jonli efirda savdo qiladi. Ushbu intervyuda u bozorga qanday tayyorlanishi, nega ayrim sessiyalar savdosiz yakunlanishi va ijro uning skalpingiga qanday ta’sir qilishi haqida so‘zlaydi.

Savdoni boshlashdan oldin tayyorgarligingiz qanday bo‘ladi?

Odatda uy ofisimdan ishlayman — u yerda tashqi shovqinsiz bemalol diqqatni jamlay olaman. Tayyorgarligim odatda bundan bir kun oldin kechqurun ertangi kunga rejalashtirilgan muhim yangiliklarni ko‘rib chiqishdan boshlanadi. Ertalab bozorlar qanday harakatlanganini, jumladan Osiyo sessiyasi davomidagi o‘zgarishlar va hamjamiyatim ulashgan kuzatuvlarni ham ko‘rib chiqaman. Keyin esa email xatlariga javob beraman va kunimni rejalashtirib olaman.

Bitimga kirishdan oldin odatda savdo qiladigan instrumentlarimni o‘zimning odatiy vaqt oralig‘imda, so‘ng undan kattaroq vaqt oralig‘ida — masalan, bir soatlik grafikda tekshiraman. Agar umumiy yo‘nalish savdo g‘oyasini qo‘llab-quvvatlamasa, undan voz kechaman. Shuningdek, ta’siri yuqori bo‘lgan iqtisodiy yangiliklarni ham tekshiraman, chunki keskin harakat skalping uchun sharoitni tezda o‘zgartirib yuborishi mumkin.

To‘g‘ri ruhiy holatga kirishingizga nima yordam beradi?

Kundalik tartibning o‘zi. Soat 10:15 lar atrofida bozor ochilishidan oldin jonli savdo xonasini ochaman va taxminan 500 kishilik hamjamiyatim bilan bozorni tahlil qilaman. Bu menga diqqatni jamlashga va o‘zim o‘rgatadigan qoidalarga amal qilishga yordam beradi. Agar ularga zarardan keyin to‘xtashni aytsam, men ham xuddi shunday qilamanmi-yo‘qmi — ko‘rishlari mumkin.

Golf menga shunga o‘xshash narsani o‘rgatgan. Zarba berishdan oldin siz muayyan tartibni bajarasiz va nima bo‘lishi mumkinligini ko‘z oldingizga keltirasiz. Savdodan oldin bozorning ikki-uch ehtimoliy harakatini va men qanday javob qaytarishimni ko‘rib chiqaman. Bozor nima qilishini hal qila olmayman, ammo unga qanday munosabat bildirishimni hal qila olaman.

Yillar davomida bu tartib o‘zgardimi?

Ha. Faoliyatimning boshlarida men to‘liq stavkali ishda ishlagan holda ham savdo qilardim. Tezda bir savdo ochishga urinardim-da, keyin yana ishga qaytib ketardim. Savdodan oldingi tayyorgarlikka hech qachon yetarlicha e’tibor bermaganman.

Hozir esa diqqatimni chalg‘itishi mumkin bo‘lgan yumushlardan ertalablarimni asrayman. Men savdoni boshqarishdan ko‘ra tayyorgarlikka ko‘proq vaqt sarflayman. Skalping savdosi bor-yo‘g‘i bir necha daqiqa davom etishi mumkin, ammo unga doir qarorlar ancha oldinroq qabul qilina boshlaydi. Bu o‘zgarish ertalablarni qizim bilan o‘tkazishimga ham imkon beradi. Men bu vaqtning ko‘p qismini ijtimoiy tarmoqlarda ko‘rsatmayman, lekin uni juda qadrlayman.

Skalping qilasizmi? Topadigan daromadingizning ko‘prog‘ini o‘zingizda qoldiring

ommabop instrumentlarda tor narxlash bilan.

Demodagi shartlarimizni sinang

Treyder sifatida eng ko‘p qachon bosimni his qilasiz?

Pozitsiyaga kirganimdan keyin, albatta. Savdo ochishdan oldin menda tahlil bo‘ladi va nima ro‘y berishini xohlayotganim haqida aniq tasavvur ham bo‘ladi. Bozorga kirganimdan so‘ng esa uni men nazorat qilmasligimni qabul qilishim kerak bo‘ladi. Narx men kutganimdan chetga chiqqanda, oldindan rejalashtirgan reaksiyamga amal qilishning o‘zi bosim bo‘ladi. Ba’zan bu pozitsiyani yopish va zararni qabul qilishni anglatadi.

Faoliyatimning boshlarida tahlilim doim to‘g‘ri chiqishini istardim. Tajriba menga shuni o‘rgatdiki, men qanchalik puxta tayyorlansam ham, baribir adashishim mumkin. Men sodir bo‘layotgan holatlarga mos ravishda javob berishim kerak.

Nazoratli qaror bilan hissiyotga asoslangan qarorni qanday farqlaysiz?

Nazoratli qaror — order joylashtirishdan oldin shartlarni yozib qo‘yishdir. Men o‘quvchilarimga ekran oldida o‘z savdo ssenariysi va tekshiruv ro‘yxatini saqlashni, shuningdek qayerdan kirishini, ishlar teskari ketsa qayerdan chiqishini va savdodan nimani kutishini aniq bilib turishni tavsiya qilaman.

Hissiyotga asoslangan qaror savdo ssenariyimga mos kelmaydigan kirishdan boshlanishi mumkin. Buni tezda payqayman, chunki o‘zimni savdoni haddan tashqari ehtiyotkorona boshqarayotganimni sezaman. Zarardan keyin navbatdagi mos savdo ssenariysini kutish o‘rniga, yo‘qotilgan pulni tezroq qaytarib olish istagi paydo bo‘lishi mumkin. Order joylashtirganimda hissiyotlar yo‘qolib qolmaydi, shu bois men stop loss va foyda maqsadini ham o‘z ichiga olgan rejamga qaytaman.

Qachon hech narsa qilmaslik yaxshiroq qaror bo‘ladi?

Ko‘pincha shunday bo‘ladi. Skalpingda narx kirish zonamga yaqinlashib, men kirishga ulgurmasimdan qaytib ketishi mumkin. Agar narx ortidan quvib ketsam, menga kengroq stop loss kerak bo‘lishi va risk hamda kutilayotgan daromad o‘rtasidagi nisbat o‘zgarganini qabul qilishimga to‘g‘ri kelishi mumkin. Bu endi men rejalashtirgan savdo emas, shuning uchun undan voz kechaman.

Bozorlar bir necha kunlab yonma-yon harakatlanib qolishi ham mumkin. Imkoniyatlar kam bo‘lganda, hafsalasi pir bo‘lib treyderlar pozitsiya hajmini oshirib yuborayotganini ko‘raman. Ba’zi jonli sessiyalar butunlay tahlildan iborat bo‘ladi. Bu ham vaqtni samarali o‘tkazish bo‘lishi mumkin.

Yondashuvingizda ijro sifati nega shunchalik muhim?

Men uchun savdoning sifati orderlar sonidan muhimroq. Savdolarim qisqa bo‘lgani uchun kirish narxi muhim. Agar order men rejalashtirgan narxdan chetroqda ijro etilsa, stop loss gacha bo‘lgan masofa va kutilayotgan daromadim darhol o‘zgarib ketishi mumkin.

Menimcha, yaxshi ijro ikki qismdan iborat. Rejamga amal qilish va orderni to‘g‘ri paytda joylashtirish o‘zimga bog‘liq. Shuningdek, brokerning ijro shartlarini ham inobatga olishim kerak. Shunday bo‘lsa-da, Exness’dagi ijro sifatini yuqori baholayman, biroq sirpanish baribir yuz berishi mumkinligini ham tushunaman, ayniqsa bozorlar tez harakatlanganda yoki likvidlik kamayganda. Shu sababli men rejalashtirilgan, bozorga kuchli ta’sir qiladigan yangiliklar atrofida savdo qilishdan qochaman.

Spredlarni baholaganda nimalarga e’tibor berasiz?

Spred — savdo xarajatlaridan biri. Skalping qiluvchi treyder uchun spredning kengroq bo‘lishi qisqa savdoning kutilayotgan daromadining sezilarli qismini “yeb qo‘yishi” yoki zararini oshirishi mumkin. Shuning uchun men tinch davrda ko‘rsatiladigan spred bilan cheklanib qolmayman. Bozor faol bo‘lganda xarajatlar qanday o‘zini tutishini va hisobning spred hamda komissiya tuzilmasi mening yondashuvimga mos keladimi-yo‘qmi, tushunishni istayman.

Hisob variantlariga ham qarayman. Tor spred va alohida komissiya boshqa xarajat tuzilmasiga qaraganda mening yondashuvimga yaxshiroq mos kelishi mumkin. Men savdo qiladigan instrumentlarda aynan ularni savdo qilayotgan paytimda nimalar bo‘layotganiga e’tibor beraman. Bozor sharoitlari o‘zgarganda spredlar kengayishi mumkin.

Risk limitlaringizni qanday belgilaysiz?

Men bir kunda hisobimning 1% qismidan ko‘prog‘ini xavf ostiga qo‘ymaslikka harakat qilaman. Odatda bir yoki ikkita savdo qilganim uchun, ko‘pincha bitta savdo kundalik risk limitimni to‘liq ishlatib yuboradi. Bu limit yo‘qotishni darhol qoplash uchun pozitsiya hajmini oshirib yuborishimning oldini oladi.

Savdo uslubimni inobatga olsak, Exness'ning Salbiy balans himoyasini qadrlayman: agar savdo hisobni noldan pastga tushirsa, salbiy balans nolga qaytariladi. Ha, baribir hisobdagi mablag‘ni yo‘qotishingiz mumkin, ammo bu sizga qo‘shimcha himoya beradi. Mavjud bo‘lgan hollarda Exness'ning 0% stop out darajasi ham yordam beradi; bu shuni anglatadiki, pozitsiyalar marja darajasi 0% bo‘lganda yoki kapital nolga yetganda avtomatik tarzda yopiladi. Bu esa men savdo uchun belgilaydigan stop lossdan alohida narsa. Bu funksiyalarning hech biri pozitsiya hajmi va kundalik risk bo‘yicha limitlarimning o‘rnini bosmaydi; aksincha, ularni to‘ldiradi.

Qiyin savdo yoki sessiyadan keyin nima qilasiz?

Jonli efirni yakunlayman, ekranlarni o‘chiraman va ofisdan chiqib ketaman. Zarardan keyin grafik qarshisida o‘tirish avvallari meni yana savdo qilib, zararni qoplashga undardi. Hozir esa qizim nima qilayotganini ko‘rib kelishim, ovqat pishirishim yoki sayrga chiqishim mumkin. Muhitni o‘zgartirish sessiya tugaganini qabul qilishimga yordam beradi.

Karyeramning dastlabki davrlarida men savdo kundaligini yuritganman. Men faqat natijani emas, balki pozitsiyaga kirishga nima turtki bo‘lganini va yo‘qotishga qanday munosabat bildirganimni ham yozib borardim. Bu menga nimalarni o‘zgartirishim kerakligini anglashga yordam berdi. Endi kundalikni avvalgidek muntazam yuritmayman, lekin undan o‘rganganlarimni hanuz amalda qo‘llayman.

Savdo psixologiyasi haqida eng uzoq vaqt o‘rganishga to‘g‘ri kelgan narsa nima bo‘lgan?

Sabr. Men Sving treydingdan boshlaganman, unda kirish narxidagi kichik farq yondashuvimga uncha ta’sir qilmasdi. Qisqaroq muddatli savdolarga o‘tish esa rejalashtirganim narx va sharoitlar paydo bo‘lishini kutishni o‘rganishni anglatardi. Buni o‘zlashtirganimni aytadigan bitta aniq lahza bo‘lmagan. Juda erta kirishning xarajati to‘planib ketdi. Vaqt o‘tishi bilan shuni qabul qildimki, menga doimiy ravishda savdo qilish shart emas.

Sport ham menga bozorlar haqida o‘ylamaslikka yordam beradi. Men golf o‘ynayman, boks bilan shug‘ullanaman va ba’zan savdo qilishga aloqasi bo‘lmagan musiqa yoki podkast tinglab, yolg‘iz sayr qilaman. Bunday tanaffuslar menga kamroq xavotir bilan qaytishga yordam beradi. Savdo qilish menga, shuningdek, xato bo‘lishimni tan olishni, muvaffaqiyatsizliklarga yanada xotirjamroq munosabat bildirishni va shu sabr-toqatning bir qismini kundalik hayotga ham olib kirishni o‘rgatdi.

Adriánning javoblari ispan tilidan tarjima qilinib, aniqlik uchun tahrirlandi. Ular uning uslubida bayon qilingan, biroq so‘zma-so‘z iqtiboslar emas.